Ciekawostki medyczne

Neuroprzekazniki

Neuron postsynaptyczny może mieć receptory dla kilku rodzajów neuroprzekaźników, a jedne z nich mogą być receptorami pobudzającymi, a inne hamującymi. W zależności od typu receptora, ten sam neuroprzekaźnik może wywoływać różny efekt. Acetylocholina np. może pobudzać mięśnie szkieletowe, a hamować mięsień sercowy. Po związaniu się cząsteczek neuroprzekaźnika z receptorami dochodzi, bezpośrednio lub pośrednio, do otwierania lub zamykania kanałów jonowych, co prowadzi do zmian przepuszczalności błony postsynaptycznej dla określonych jonów. Powstające w wyniku tego procesu zmiany stężenia jonów po obu stronach błony komórkowej wpływają na jej potencjał i błona ulega depolaryzacji. Jeśli taka lokalna depolaryzacja błony jest wystarczająco silna, to jej wynikiem może być powstanie potencjału czynnościowego. Na przykład, gdy cząsteczki neuroprzekaźnika połączą się z receptorami zawierającymi kanały sodowe, kanały te otwierają się, jony sodu wchodzą do komórki, prowadząc do częściowej depolaryzacji błony. Taka zmiana potencjału błonowego, która przybliża powstanie potencjału czynnościowego w neuronie, jest nazywana postsynaptycznym potencjałem pobudzającym. Można też sobie wyobrazić, że do komórki wejdzie tylko tyle jonów sodu, aby zmienić potencjał błonowy z -70 mV do -60 mV, więc potencjał błonowy będzie różnił się tylko o -5 mV od wartości potencjału progowego. W takiej sytuacji, dodatkowy, nawet stosunkowo słaby bodziec, wywołujący niewielki napływ Na+ do komórki, może wywołać potencjał iglicowy w neuronie. Niektóre neuroprzekaźniki i związane z nimi receptory doprowadzają do hiperpolaryzacji błony postsynaptycznej. Potencjał błonowy staje się wtedy bardziej ujemny. Ponieważ ten proces oddala neuron od stanu wyładowania, taka zmiana potencjału zwana jest postsynaptycznym potencjałem hamującym.